بیایید با پدران و مادران سالمند خود با مهربانی و صبوری سخن بگوییم 

آدرس :

تهران / خیابان آزادی - مابین رودکی و نواب / سیناسنتر / طبقه ۹ /واحد ۹۰۶

بی اختیاری ادرار در سالمندان

بی اختیاری ادرار در سالمندان( بخش دوم)

بی اختیاری ادرار در سالمندان همان طور که در قسمت اول این مقاله عنوان شد پدیده ی شایعی در بین سالمندان می باشد. البته بی اختیاری ادرار در سالمندان زمانی می تواند به یک مشکل اساسی تبدیل گردد که پروسه ها و مراحل درمانی طی نشده باشد. به همین دلیل اهمیت دادن دادن به این موضوع و همچنین تشویق سالمندان به این موضوع که اگر به همچین مشکلی برخورد نمودند بدون این که خجالت بکشند با مراقب سالمند و یا بستگان خود در میان بگذارند بسیار مهم می باشد. به عنوان پرستار سالمند و یا نزدیکان سالمند توجه به نکاتی در زیر عنوان می شود بسیار مهم می باشد. بی اختیاری ادرار در سالمندان علاوه بر مشکلات جسمی برای سالمند مشکلات روانی را نیز به بار می آورد. این را فراموش نکنیم که سالمندان از لحاظ جسمی و روانی بسیار شکننده هستند.
بی اختیاری ادرار در سالمندان

بی اختیاری ادرار در سالمندان: تجزیه و تحلیل ادرار

در تشخیص نوع بی اختیاری ادرار در سالمندان تجزیه و تحلیل ادرار بسیار مهم می باشد به همین جهت از سالمند می خواهند که مقدار کمی از ادرار خود را برای تجزیه و تحلیل ادرار به آزمایشگاه ببرند. تجزیه و تحلیل ادرار در تشخیص بسیاری از بیمارها می تواند بسیار موثر باشد بخصوص در زمانی که پزشک مشکوک به عفونت در سالمندان می باشد.

تشخیص از طریق ادرار باقی مانده در مثانه

بعد از ادرار کردن و پس از انقباض مثانه، ممکن است در سالمندان مقداری از ادرار در مثانه باقی مانده باشد. که به آن ادرار ماندگار (PVR) نیز گفته می شود. مقدار ادرار باقی مانده در مثانه را می توان با یک کاتتر و یا توسط ultrasonography اندازه گیری کرد. لازم به ذکر است که این ادرار باقی مانده در مثانه بی شک بی اختیاری ادرار را بدتر می کند و یا ممکن است نشانه دیگری از علایم اورولوژی مانند عفونت ادراری باشد. اندازه گیری ادرار باقی مانده می تواند به پزشک شما کمک کند که علت بی اختیاری ادرار را تشخیص دهد.

بی اختیاری ادرار در سالمندان و تست پد

در طول آزمایش پد، پزشک از شما می خواهد از پد جذب کننده استفاده کنید. معمولا این آزمایش از ۱ تا ۲۴ ساعت طول می کشد. از شما خواسته می شود مقدار ادرار جذب شده توسط پد را وزن کنید. دکتر شما جزئیات کامل این آزمون را به شما می گوید. تست پد همیشه آسان نیست و باید با همکاری کامل پزشک انجام شود.

بی اختیاری ادرار در سالمندان

ارزیابی Urodynamic

ارزیابی Urodynamic آزمایشی برای به دست آوردن اطلاعات بیشتر در مورد چرخه ادرار سالمند و چگونگی آن می باشد. البته باید بدانید این روش به دلیل گران بودن و همچنین زمان بر بودن در ارزیابی روش بی اختیاری ادرار معمولی معمولا انجام نمی شود.

uroflowmetry

یک معاینه ساده است که به صورت الکترونیکی میزان جریان ادرار را اندازه گیری می کند. این ارزیابی می تواند به راحتی در بیمارستان ها و یا مراکز پزشکی انجام شود. در معاینه uroflowmetric، شما باید ادرار را به ابزار uroflowmetry ادرار کنید.

آزمایشات تهاجمی تستوسترون

اگر درمان جراحی برای بی اختیاری ادرار انجام شود و یا اگر این جراحی اولین روش  نیست، که در بی اختیاری ادرار در سالمندان به کار می رود معاینه ترومبوتیک مهاجم می تواند انجام شود. معاینه اورودینامیک همچنین زمانی می تواند انجام شود که تشخیص قطعی پزشک مشخص نباشد.
در معاینه ترومبوآمبی مهاجم، پزشک یا پرستار کاتتر را در داخل مجرای ادراری و ماکولا، با فشار داخل مثانه قرار می دهد. در طی تراوشات مهاجم، یک کاتتر مایع مانند داخل مجرای ادرار قرار می گیرد و یک کیسه ادرار به طور طبیعی پر می شود. زمانی که کیسه ادرار شما پر شد. همه این تستها به نام کیستودرمی پر شدن و تخلیه نامیده می شود.
نتایج تست شما بر روی صفحه نمایش که در آن کاتترها متصل هستند ظاهر می شود. در برخی موارد ممکن است یک تست دوم برای اطمینان از این که کاتترها بتوانند بدون برداشت دقیق تر تشخیص دهند مورد نیاز است.

بی اختیاری ادرار در سالمندان و سیستوسکوپی

در این آزمایش، پزشک می تواند با استفاده از یک دوربین کوچک، داخل مجرای ادرار و ادرار را نگاه کند. این آزمایش زمانی ضروری است که علائم دیگری مانند خونریزی در ادرار  در بیمار وجود داشته باشد. و همراه بیمار و یا فردی که پرستاری از سالمند را بر عهده دارد گزارش کند. شبیه به معاینه ارولوکتیک می تواند باشد. همچنین  تشخیص می تواند در صورت مشکوک بودن پزشک در بیماری های دیگر نیز انجام شود.

بی اختیاری ادرار در سالمندان

بی اختیاری ادرار در سالمندان و سونوگرافی

پزشک یا پرستار می تواند دستگاه ادراری بیمار را با سونوگرافی بررسی کند. این تکنیک به پزشک امکان می دهد که مثانه و دستگاه ادراری یا سایر قسمت های مجرای ادرار را با صداهای فراوانی ببینید. تصویربرداری از دستگاه ادراری در بین آزمایشهای اولیه بی اختیاری ادرار در سالمندان قرار دارد.

مدیریت شخصی بی اختیاری ادرار

روش های درمان بسیاری برای بی اختیاری ادرار وجود دارد. اگر نشانه ها بر بیمار تاثیر می گذارد، باید با دکتر خانوادگی، پزشک عمومی یا اورولوژیست صحبت کنید.
هیچ درمان خاصی برای همه موارد مربوط به بی اختیاری ادرار در سالمندان وجود ندارد. اقدامات انجام شده در مورد درمان بی اختیاری ادرار می تواند به طور قابل توجهی مشکلات ثانوی بی اختیاری ادرار در سالمندان را تحت تاثز مثبت قرار داده و همچنین به بهبود کیفیت زندگی سالمند کمک قابل توجهی نماید. اقدامات پزشکی، تغییرات شیوه زندگی، ورزش های عضلانی مثانه و لگندر این زمینه به طور قابل ملاحظه ای می تواند موثر باشد. روش هایی مانند جراحی و درمان دارویی می تواند در صورت جواب نگرفتن از این روش ها مورد استفاده قرار گیرد.

بی اختیاری ادرار در سالمندان

تغییرات شیوه زندگی

تغییرات شیوه ی زندگی در بی اختیاری ادرار در سالمندان بسیار مهم می باشد. رژیم غذایی روزانه سالمند ممکن است بر بی اختیاری ادرار تاثیر بگذارد. تغییرات در رژیم غذایی ممکن است بروز بی اختیاری ادرار را تصحیح کند. مصرف بیش از حد مایعات در طول روز ممکن است بر بی اختیاری ادرار سالمند تاثیر بگذارد و آن را تشدید کند. شما باید با پزشک خود درمورد میزان مایعاتی که هر روز باید مصرف کنید صحبت کنید. به شما توصیه می شود از پرستار سالمند در منزل استفاده نمایید تا بتوانید بر شیوه زندگی سالمند نظارت داشته باشید. البته باید بسیار مواظب باشید زیرا گاهی اوقات کاهش مایعات می تواند برای سالمند خطرناک باشد. به مانند کاهش مصرف مایعات ممکن است بدن را مستعد، عفونت ادراری، سنگ های دستگاه ادراری و یبوست کند. به همین دلیل توصیه می شود همان طور هم که قبلا ذکر شد با پزشک در خصوص مصرف مایعات سالمند خود مشورت کنید.
کافئین، الکل و نوشیدنی های غیر غذایی باعث ایجاد بی اختیاری در ادرار نمی شود، اما در بعضی از افراد احساس گرسنگی و ادرار مکرر را افزایش می دهد. اجتناب از چنین نوشیدنی ها ممکن است وضعیت سالمند را بهبود بخشد.
برخی غذاها ممکن است مثانه را تحریک کنند. در میان رایج ترین این نوع غذاها؛ غذاهای تند، لیمو و پنیر فرنی سنگین می باشد. اجتناب از نوشیدنی هایی که فکر می کنید سبب افزایش بی اختیاری ادرار می شود به سالمند کمک می کند.
یبوست و اضافه وزن بیش از حد با بی اختیاری ادرار همراه است. مهم است که وزن سالم و عادات منظم روده ای داشته باشیم. اگر وزن سالمند کاهش یابد، ممکن است علائم بی اختیاری ادرار در سالمند را بهبود ببخشید.

موسسه پرستاری

بی اختیاری ادرار در سالمندان

بی اختیاری ادرار در سالمندان (بخش اول)

بی اختیاری ادرار در سالمندان چیست؟ اصلا آیا اطلاعاتی در مورد خود بی اختیاری ادرار دارید؟ به عنوان پرستار سالمند تا چه اندازه در مورد بی اختیاری ادرار در سالمندان اطلاعات دارید؟ در مقاله زیر  سعی شده است به اختصار شما را چه به عنوان بستگان و چه مراقب سالمند در منزل  با بی اختیاری ادرار آشنا کنیم.

بی اختیاری ادرار یک بی اختیاری ادرار ناخواسته و خارج از کنترل می باشد . اگر این اتفاق به طور منظم در شخص رخ می دهد حتما آن را باید یک مشکل پزشکی در نظر گرفت. زنان بیش از مردان نسبت به مشکلات بی اختیاری ادرار شکایت دارند. البته لازم به ذکر است به دلیل مسایل فرهنگی بسیاری از افراد و بیماران احساس ناراحتی می کنند که درباره بی اختیاری ادرار با پزشکان خود صحبت کنند. به همین دلیل در بسیاری از موارد شاهد هستیم که بیمار به پزشک مراجعه نمی کند و مشکلش بدون درمان باقی می ماند.
بی اختیاری ادرار به طور یقین کیفیت زندگی فرد را تحت تاثیر قرار می دهد. البته اگر با درمان های پزشکی شخص رودرو شود به احتمال زیاد مشکلش حل خواهد شد. در اغلب بیماران، بی اختیاری ادرار با گزینه های مختلف درمان می شود. این گزینه های پزشکی و  درمانی عبارتند از: تقویت عضلات کف لگن، درمان های دارویی یا درمان جراحی. شما می توانید با پزشک خود دربارۀ درمان هایی که برای شما مناسب است صحبت کنید.

بی اختیاری ادرار در سالمندان
علل بی اختیاری ادرار چیست؟

بی اختیاری ادرار به خصوص بی اختیاری ادرار در سالمندان از علل مختلفی سرچشمه می گیرد که با توجه به علل بی اختیاری ادرار در سالمندان درمان هایی را هم که برای این افراد در نظر گرفته می شود بسیار متفاوت خواهد بود.

شایع ترین علل بی اختیاری ادرار:

  •    کمبود هورمون
  •   ضعف عضلات کف لگن
  •     بی اختیاری ادرار به علت بیماری های عصبی
  •  عفونت مجاری ادراری
  •    رشد پروستاتعوامل خطر مشترک:
  •    جراحی پلاسمی گذشته
  •    جراحی قبلی پروستات
  • زایمان
  •   یائسگیالبته شایان ذکر است که بی اختیاری ادرار با افزایش سن افزایش می یابد. اما این روند طبیعی پیری نیست. یعنی بی اختیاری ادرار در سالمندان نمی تواند طبیعی باشد.

بی اختیاری ادرار در سالمندان
انواع بی اختیاری ادرار در سالمندان


انواع مختلف بی اختیاری ادرار، بسته به اینکه چگونه و چه زمانی بیمار مبتلا به بی اختیاری ادرار است وجود دارد. این موضوع مهم است که بی اختیاری ادرار با کدام قسمت از دستگاه ادراری مواجه است. در بسیاری از موارد پرستار سالمند در منزل و یا همراه بیمار از انواع مختلف بی اختیاری ادرار در سالمندان گلایه مند است.

  • بی اختیاری ادرار بر اثر استرس( بی اختیاری ادرار بر اثر استرس که به آن(SUI) نیز می گویند یک بی اختیاری ادرار است که در طول فعالیت های زیر خود را نشان می دهد)
  • سرفه، عطسه یا خند
  • تمریناتی ورزشم مانند دویدن وی ا سایر ورزش ها
  • حمل کردن بارها و لوازم های سنگین

در طول این فعالیت ها، فشار داخل مثانه افزایش می یابد و بی اختیاری ادرار اتفاق می افتد. ماهیچه های مثانه که مسءولیت نگه داشتن ادرار در مثانه حتی در زمان فشار را دارند  در برابر فشار مقاومت خود را از دست می دهند و در نتیجه بی اختیاری ادرار رخ می دهد. البته لازم به ذکر است که این بی اختیاری ادرار در سالمندان از این نوع نیز می باشد.

بی اختیاری ادرار در سالمندان
بی اختیاری ادرار از نوع سرریز شدن ادرار


بی اختیاری ادرار از نوع سرریز شدن ادرار  (UUI)، یک بیماری است که با یک احساس ناگهانی که شما دیگر نمی توانید آن را به تعویق بیندازند رخ می دهد است. عضله مثانه در وضعیت فشار بیش از حد خود قرار دارند و شما کنترل ادرار را از دست می دهید در حالی که خود نمی خواهید. بی اختیاری ادرار در سالمندان از نوع سرریز شدن ادرار نیز وجود دارد.


بی اختیاری ادرار مخلوط


اگر هر دو نوع از بی اختیاری های ادار بالا چه سرریز شدن ادرار و چه بی اختیاری ادرار به دلیل استرس توام با هم روی دهد به این نوع از بی اختیاری ادرار مخلوطمی گویند.

این امر بسیار مهم است که درباره بی اختیاری ادرار خود با متخصص اورولوژی صحبت کنید. بی اختیاری ادرار درمان نشده ممکن است منجر به عفونت، خارش پوستی یا مشکلات جنسی شود. افسردگی، استرس، آسیب به اعتماد به نفس و خجالت. این مشکلات می تواند منجر به جدایی از جامعه و بدتر شدن کار و زندگی اجتماعی شوند. بی اختیاری ادرار در سالمندان نیز به دلیل مشکلات جسمی که در سالمندان وجود دارد مشکلات را دو چندان می نماید.
پزشک شما می تواند به بهبود شما کمک کند. پزشک شما باید بداند چه نوع بی اختیاری ادراری دارید و چه چیزی باعث آن می شود. دانستن این اطلاعات توسط پزشک به شما کمک خواهد کرد که درمان مناسب را توصیه پزشک توصیه کند. وقتی درباره ی بی اختیاری ادرار صحبت می کنید و سؤال می کنید نباید شرمنده باشید.

بی اختیاری ادرار در سالمندان
بررسی و تشخیص بی اختیاری ادرار


پزشک شما باید نوع بی اختیاری ادرار را بیابد و همچنین باید بداند که علت آن چیست. این موضوع کمک می کند  تا بهترین درمان را پیدا کند. در اینجا برخی از آزمایشهایی که پزشک شما می تواند برای درک وضعیت شما انجام دهد، فهرست شده است:

  •     یک تاریخچه کامل پزشکی
  •   معاینه فیزیکی
  •  سوالات از بیمار
  •  اسکن های مثانه
  •    آزمایش ادرار
  •     اندازه گیری ادرار بعد از ادرار کردن
  •    تست پداگر به هر دلیلی پزشک شما با استفاده از ترفندهای بالا نتوانست تشخیص درستی دهد می تواند از ارزیابی های تخصصی تر استفاده نماید به مانند : ارزیابی اورودینامیک، آزمون uroflowmetry، آزمایش اورودینامیک تهاجمی تر، یا تصویر برداری و سیستوسکوپی.

  • تاریخچه پزشکی
    دکتر شما سابقه پزشکی شما را برای دیدن نوع بی اختیاری ادرار سؤال خواهد کرد. او خواهان دانستن بیماری های دیگر شما و یا داروهایی است که مصرف می کنید. زیرا برخی داروهایی که سالمندان استفاده می کنند سبب بی اختیاری ادرار در سالمندان می شود.  از آنجا که رزومه و درمان شما ممکن است مربوط به بی اختیاری ادرار شما باشد، ممکن است علائم شما را تحت تاثیر قرار دهد.
    پزشک ممکن است از شما سوالات زیر را بپرسد:
  •     داروهایی که مصرف می کنید.
  •    آیا سیگار می کشید؟
  • چقدر و در چه زمان هایی مایعات بیش از حد مصرف می کنید؟
  • مصرف قهوه و مصرف الکل شما چقدر است؟
  •   آیا قبلا عمل جراحی انجام داده اید؟
  • آیا دچار کمبود آب هستید؟
  •  آیا تا به حال حامله شده اید؟
  •   آیا یائسگی را وارد شده اید؟دکتر همچنین از شما می پرسد که میزان بی اختیاری ادرار بر کیفیت زندگی شما تا چه حد تاثیر گذاشته است؟ به عنوان مثال:
  •    چقدر به توالت می روید؟
  • اغلب چگونه دچار بی اختیاری ادرار می شوید؟
  • آیا زمانی که می خواهید عطسه کنید وی یا بخندید دچار بی اختیاری ادرار می شوید؟
  • آیا شب ها به دلیل احساس پر بودن مثانهد از خواب بیدار می شوید؟
  • آیا باید با عجله و بدون مکث به دستشویی بروید؟
  • آیا احساس پر بودن مثانه حتی بعد از ادرار کردن دارید؟همچنین پزشک شما ممکن است در رابطه با زندگی جنسی شما بپرسد و همچنین از شما بپرسد که آیا شما مایل به دریافت درمان هستید؟

    معاینه فیزیکی


    دکتر شما ممکن است معاینه فیزیکی خود را انجام دهد تا ببینید آیا مثانه شما در حال رشد است یا نه. هنگامی که مثانه شما پر است، پزشک از شما می خواهد که سرفه کنید تا ببینید آیا استرس بی اختیاری ادرار (SUI) دارید. همچنین ممکن است پزشک برای بررسی نحوه عملکرد عضلات کف لگن به خصوص در زنان؛ آنها را جهت معاینه نزد پزشک متخصص زنان و زایمان بفرستند تا معاینه رکتوم انجام گردد. به خصوص بی اختیاری ادرار در سالمندان خانم نیاز به معاینه پزشک متخصص زنان دارد.

بی اختیاری ادرار در سالمندان
پرسش نامه بیمار بی اختیاری ادرار


دکتر از شما می پرسد بی اختیاری ادرار چه میزان بر زندگی شما تأثیر گذاشته است؟ و این که نیاز می باشد برای دادن اطلاعات هر چه بیشتر فرمی را که مخصوص بی اختیاری ادرار به خصوص بی اختیاری ادرار در سالمندان است پر نمایید. علاوه بر این، این فرمها نیز در طول فرآیند درمان استفاده خواهند شد و به بهبود علائم شما کمک خواهند کرد.


چک لیست ادرار

دکتر از شما می خواهد چک لیستی را برای چند روز پر کنید. یا شما یا مراقب بیمار و یا اگر مسله شما بی اختیاری ادرار در سالمندان باشد مراقب سالمند موظف به پر کردن این چک لیست می باشد. در این چک لیست  شما علامت می زنید که چه مقدار مایعات را در طول روز مصرف می کنید، چقدر به توالت می روید و ادرار می کنید. چک لیست ادرار بسیار مهم است و این چک لیست به پزشک شما کمک می کند تا علائم شما را بهتر درک کند. این پرسش ها به خصوص در بی اختیاری ادرار سالمندان بسیار مهم هستند.

موسسه پرستاری